Door de jaren heen heb ik kennis mogen opdoen in verschillende omgevingen: één-op-één lessen met shuyūkh, kleine privégroepen, klassikale settings en het traditionele madrasa-systeem. Elke vorm had zijn waarde, maar één ding viel steeds opnieuw op.
Sommige studenten konden de inhoud niet goed volgen en keken dan naar anderen die het wél begrepen, bijna alsof die een bijzondere gave hadden. Anderen haalden het tempo van het huiswerk niet en hobbelden daardoor achteraan. Daarnaast zag ik dat velen worstelden met bredere vragen rondom kennisopdoening zelf: hoe houd je vol, hoe ga je om met tegenslagen, hoe combineer je studie met een druk dagelijks leven?
Steeds weer bleek er behoefte aan meer dan alleen uitleg van de stof: aan begeleiding, aan motivatie, en aan het horen van de ervaringen van anderen die dit pad al eerder gegaan zijn.
De kracht van de klassieke methode
Wat mij altijd heeft geraakt in het traditionele islamitische onderwijs, bijvoorbeeld in Mauritanië, is hoe eenvoudig en tegelijk effectief de structuur daar is. Het onderwijs verloopt vaak in drie stappen:
- Korte uitleg van de shaykh – meestal niet langer dan 15 tot 20 minuten.
- Zelfstandige verwerking – de student gaat direct zelf aan de slag met memoriseren, analyseren of uitwerken.
- De kring (ḥalqa) bij een gevorderde student – fouten worden verbeterd, vragen beantwoord, en de stof wordt dieper eigen gemaakt.
Deze cyclus zorgt voor ritme, verantwoordelijkheid en persoonlijke begeleiding. Je staat er nooit alleen voor: de shaykh zet de lijn uit, je werkt zelfstandig, en de gevorderde student helpt je verder.
Wetenschappelijke bevestiging
Later ontdekte ik dat moderne onderwijskunde en pedagogiek precies deze aanpak bevestigen.
- Korte instructieblokken blijven beter hangen dan lange colleges.
- Gezamenlijk studeren verhoogt motivatie, begrip en doorzettingsvermogen.
- Peer tutoring – leren van gevorderde studenten – is effectief voor zowel de tutor als de leerling.
- Structuur en ritme zijn doorslaggevend in het voorkomen van uitval.
Wat eeuwenlang de kracht was van het madrasa-systeem, wordt nu opnieuw onderstreept door wetenschappelijk onderzoek.
Hoe Sahih dit vertaalt naar nu
Met die inzichten heb ik Sahih opgezet. Niet als nóg een cursusplatform waar je alleen maar kijkt en luistert, maar als een omgeving waarin structuur en gezamenlijk leren centraal staan.
Bij ons werkt het zo:
- Eerst volg je een korte les van de docent.
- Daarna maak je samen huiswerk in een studieruimte, zodat je niet achterblijft.
- Vervolgens sluit je aan bij een tutor-ruimte, waar een gevorderde student je verder helpt.
- En periodiek is er een majlis: een open kring waar tips, valkuilen en succesformules worden gedeeld met geleerden en studenten van kennis.
Waarom dit werkt
Deze aanpak zorgt ervoor dat je niet alleen passief kennis opdoet, maar actief blijft meedoen, zelfs als het moeilijk wordt. Je leert binnen een duidelijke structuur, samen met anderen die hetzelfde pad bewandelen. Je krijgt begeleiding en motivatie van studenten van kennis, én je wordt deel van een traditie waarin leren altijd samen en ritmisch gebeurde.
Voor mij is dit geen theorie. Het is wat ik zelf heb gezien, ervaren en waar ik in gevormd ben. Het is de manier waarvan ik geloof dat zij die nu kennis willen opdoen, het beste tot hun recht komen: met structuur, gezamenlijke studie en volharding.